Overdenking

‘Zacheüs, kom vlug naar beneden, want vandaag moet ik in jouw huis verblijven’ (Lucas 19:5).

Een aorigen

Zacheüs was iemand die ook in onze tijd met de nek zou worden aangekeken. Hij inde belastinggeld dat hij overdroeg aan de bezetters, in dit geval de Romeinen. Zacheüs werd daarom als verrader beschouwd en geminacht.

Zo ging het ook in de Tweede Wereldoorlog. Aanhangers van de NSB, (de met de Duitsers sympathiserende partij die als enige was toegestaan) ventten toen op straat hun blad Volk en Vaderland. Daar hebben ze toen nog een liedje van gemaakt: hij verkoopt zijn vaderland, voor een paar losse centen”.

In Lucas 19 staat dat Zacheüs in de boom klimt omdat Jezus langs komt. Hij verstopt zich in het gebladerte en is zo onzichtbaar voor anderen. Maar Jezus ziet hem. Tot verbijstering van de omstanders vraagt Hij hem naar beneden te komen, zodat Hij hem kan bezoeken. Bij zo iemand! Uitschot van de samenleving!

Ook in onze tijd is er ‘uitschot’. Zoals verwarde mensen, veelal mannen. Door allerlei oorzaken, zoals verlies van de partner of ontslag, komen mensen aan de kant te staan. Sommigen kiezen dan voor het isolement. Ze kruipen weg, zoals Zacheüs deed. Zonderlingen die je beter maar links kunt laten liggen. In de Zeeuwse streektalen heet zo iemand al gauw een aorigen, elders zijn hardere varianten als bij voorbeeld ‘achterlijke gladiool’.

En dan komt Jezus uitgerekend bij zo iemand op bezoek. Dat verhaal staat er niet voor niks. Het slot van het liedje is dat Zacheüs, die door Jezus bij zijn naam wordt genoemd, tot inkeer komt. Hij geeft wat hij frauduleus van mensen afhandig maakte viervoudig terug en de helft van zijn bezit is voor de armen.

Voor Jezus is iedereen waardevol. Zouden wij dan onderscheid maken?

WS Kerkblad april 2018

Dooi

Hij geeft een bevel – sneeuw en ijs smelten weer. Psalm 147 vers 18

Geen volk praat zo graag over het weer als het onze. Daar verbazen buitenlanders zich over. Hoe verdeeld we ook zijn; het weer schept een band. Bij hitte krijgen lopers van de Vierdaagse overal water en andere verfrissingen aangereikt. Mensen die elkaar anders amper begroeten praten ineens honderduit met elkaar bij extreem weer. Het werd op oudejaarsavond allemaal getoond in het tv-programma ‘Door weer en wind” van de serie ‘Andere Tijden’.

Volgens onderzoek is dat zo omdat we Nederland grotendeels zelf maakten door inpolderingen. Dat hebben we goed in de hand, maar het weer niet. Dat maakt ons onzeker. Dus zien we ijzel, sneeuw en droogte als een vijand, die we samen bespreken en te lijf gaan.

De verzen 15 t/m 18 van Psalm 147 handelen over het weer. Dat gebeurt in een sfeer alsof de Grote Stuurman knoppen bedient. Dat zien de meeste mensen, ook gelovigen, tegenwoordig anders. We hebben te maken met klimatologische wetten en gebeurtenissen. Maar wie gelooft dat de aarde niet vanzelf ontstond, ziet de hand van de Schepper in het klimaat. En voor allen geldt dat we aan de weergoden zijn overgeleverd, of ze nu warmte of kou brengen.

In ons gemoedsleven kan het net zo vriezen of dooien. Je kunt je machteloos voelen, net zoals bij extreem weer. Zoek het dan bij God. Denk aan Lied 904: Beveel gerust uw wegen. Daar wordt gesproken over Hem die ook wel wegen zal vinden, waarlangs je voet kan gaan. Want, zo staat in Psalm 147, Hij kan sneeuw en ijs doen smelten, zodat je verder kunt.

Wim Staat  kerkblad februari 2018

Het goede doen

“Laten we daarom het goede doen, zonder op te geven…….”

Galaten 6:9

Een manier om me te bewegen in ons samen-leven is via de sociale media als facebook, twitter, linkedin en whatsapp. Meer en meer krijgen we te maken met internet en middelen die daarmee voor ons beschikbaar komen. Onze tekst in deze meditatie zou de handleiding moeten zijn voor de sociale media: “het goede doen….”. Sociale media is een manier van verbinden tussen mensen wat we ten goede of ten kwade van elkaar kunnen gebruiken. Welke keuze we daarin maken ligt binnen onze verantwoording.

Er zijn verschillende systemen die ons als mensen verbinden, ook heel letterlijk.

Water komt naar ons toe via een systeem van verbondenheid, water nemen we tot ons, we leven ervan en we geven het elkaar. De riolering is ook een systeem van verbondenheid, maar dan van ons af. Hoe gebruik ik sociale media, als een waterleiding of als een riool ?

Ook als gemeenschap van gelovigen hebben we daarin mogelijkheden en ook keuzes, ook naar elkaar toe. “Laten we daarom het goede doen, zonder op te geven….”  In onze samenleving lijkt het vermogen om ons op de ander te richten kleiner te worden. Ik denk dat ons gebruik van sociale media aan deze verzwakking bijdraagt. Moet je dan maar geen gebruik maken van facebook of twitter? Een keuze die te respecteren is. Als je er gebruik van maakt is de vraag op welke wijze je dat doet, als waterleiding of als riool. Ik denk dat we (ook als gemeenschap van gelovigen) de “water-kwaliteit” van onze sociale m media kunnen versterken, ook om ons respect en ons begrip tussen mensen zichtbaar te maken.

Huub Oosterhuis noemt dat beschaving. In zijn prachtige werk Jij die mij ik maakt (2008) verwoordt hij het zo: “Inleving, begrip, respect, solidariteit tussen mensen is het perspectief van onze beschaving. Dat je leert denken vanuit de ander, met name vanuit die anderen die nietig zijn, bedreigd, op de vlucht, arm. Dat je leert kijken naar deze wereld met de ogen van de arme, de vluchteling, de ontheemde voor wie de wereld onveilig en bedreigend is. Dat is beschaving.”

“Laten we daarom het goede doen, zonder op te geven…….”, ook in deze decembermaand, ook rond de jaarwisseling, op weg naar een nieuw jaar.

Graag wens ik ieder van harte Gods zegen toe en een jaar waarin we elkaar mogen ervaren als een “Jij die mij tot ik maakt”

Jan Zwemer, kerkblad december 2016

 

Amen

Ik geloof! Kom mijn ongeloof te hulp. Markus 9 : 24b

,,Alles is mogelijk voor wie gelooft.” Dat zei Jezus tegen de vader van een door een geest bezeten zoon. De discipelen konden de jongen niet genezen. Nu stond de vader voor Jezus met de vraag of Hij iets kon doen. Het antwoord luidt; ,,Of ik iets kan doen? Alles is mogelijk voor wie gelooft”. Dit kwam aan de orde tijdens de preek die Peter Riemens hield op zondag 15 oktober.

De vader zei:  ,, Ik geloof! Kom mijn ongeloof te hulp.” En dat is een herkenbaar antwoord, want wie twijfelt er nooit?  ,,Wie ben ik nou eigenlijk?” ,,Waarom doe ik toch steeds dingen die ik liever had nagelaten?” Zulke gedachten leiden tot twijfel. En een zondig mens kan altijd gronden voor twijfel vinden.

Die man uit het verhaal getuigde van geloof en ongeloof. Het bestaat dus naast elkaar. Dat de man twijfelde was voor Jezus geen reden om hem weg te sturen, integendeel. Hij schonk die twijfelaar genade door diens  zoon te genezen.

Gods genade is oneindig groot. Dat staat als een paal boven water. Daar mag je amen op zeggen. En wanneer je dat doet spreek je vertrouwen uit. ‘Amen’ komt namelijk van het Hebreeuwse  ‘amam’  en de betekenis luidt ’ja zo is het’.

‘k Stel mijn vertrouwen op de Heer, mijn God.
Want in zijn hand ligt heel mijn levenslot.
Hem heb ik lief, zijn vrede woont in mij.
‘k Zie naar Hem op en ‘k weet: Hij is mij steeds nabij.

Amen

Wim Staat, november 2017

Fijn dat je er bent………!

“En laten we op elkaar acht geven ……” Hebr. 10:24

“Goed dat je er bent!” “Welkom!” Het zijn warme woorden die ons bemoedigen. Woorden die we in de wereld om ons heen steeds minder lijken te horen, althans als je je vooral door de media laat informeren. Meer en meer lijken we op onszelf te zijn en voelen we ons aan onszelf overgeleverd. Recent constateerde GGD-Zeeland in haar onderzoek naar eenzaamheid dat onder ouderen de eenzaamheid de laatste jaren fors toeneemt. Daarnaast is het opvallend dat ook de eenzaamheid onder jongeren toeneemt. Met het intens gebruik van sociale media en internet blijkt het bouwen van een geheel eigen en afgeschermde wereld mogelijk. Dit alles kan ertoe leiden (lijden) dat zich een gevoel van “niet-welkom-zijn” ontwikkelt. Een “er-niet-mogen-zijn” wat zich kan uiten in een beleven van “er niet meer toe doen”, een zekere overbodigheid.

Gelukkig zijn er in wereld van de zorg signalen die duiden op een tegenbeweging. Zo lijkt de bevestigingstheorie van psychiater Anna Terruwe (overleden in 2004) weer aan kracht te winnen. Zij stelde dat de kern van ons mens-zijn opbloeit als we elkaar bevestigen, elkaar zeggen en laten merken dat je gezien wordt, dat je ertoe doet! Hoogleraar Andries Baart wint meer en meer terrein, ook in zorg-opleidingen, met zijn Presentietheorie. Wees aanwezig, wees present! “Er zijn” is fundamenteel in ons mens-zijn, voor onszelf en zeker voor de ander. “Zijn” is vele malen waardevoller dan “hebben”.

Dat blijft mij bezighouden, ook na de bemoedigende preek van ds. de Lange op 10 september. Een preek n.a.v. Hebreeën 10:19-25, een preek die we via onze nieuwe website na kunnen luisteren (zie elders in Kerkelijk Nieuws).

Mijn aanwezig-zijn, in de kerk, maar ook op straat, in onze dorpen, in ons praatje, ons “buurten”  is een bemoediging voor de ander. Niet zozeer de vraag “wat heb ik aan de kerk?” staat centraal, maar de motivatie “hoe kan ik er voor de ander zijn”. Mijn aanwezigheid is een bemoediging voor de ander. Niet “waar was jij afgelopen zondag!?”, maar er-zijn. Dat betekent iets voor de ander, de ander die je dat misschien helemaal niet vertelt.

Wat bijzonder is het om dat te ervaren aan elkaar. Waarom, waartoe, met welke bedoeling?

Ds. de Lange gaf het op 10 september kort en krachtig weer, als een opdracht: Liefhebben en het goede doen……!   Of, zoals in de Hebreeën-brief staat:

“….. en laten we op elkaar acht geven ……”

Jan Zwemer. oktober 2017

Harde woorden

Simon Petrus gaf antwoord: ‘Naar wie zouden we moeten gaan, Heer? U spreekt woorden die eeuwig leven geven. Johannes 6 vers 60

Wij leven in een tijd van kerkverlating. Daar gaat het ook over in Johannes 6. Jezus heeft in Galilea wonderen verricht en gepreekt. De broden en vissen die worden uitgedeeld gaan erin als koek. Maar de stemming slaat om wanneer Jezus zegt dat Hij kwam om de wereld te redden. Niet van de Romeinen, maar van de dood. , Mijn lichaam is het ware voedsel en de ware drank”, luidt de boodschap. Alleen door Mij kun je tot de Vader komen, zo klinkt het ook.

Die preek wordt niet gepruimd. Veel leerlingen trokken zich terug en gingen niet verder met Hem mee, zo staat er. Kerkverlating in Galilea. Men vindt dat Jezus harde woorden spreekt.

Net als toen klinkt ook nu de vraag: Willen jullie soms ook weggaan?” Petrus’ antwoord staat boven dit stukje. Een vervolgvraag kan zijn: Als je Jezus niet wilt volgen wie volg je dan? Maar dat is een ander verhaal.

De boodschap van verlossing door het offer van Christus wordt ook in onze tijd verworpen. Dat is niet zo verwonderlijk in een cultuur waarin de nadruk wordt gelegd op carrière maken en opkomen voor jezelf. Waarvan de geur kan uitgaan dat de mens zichzelf uit het moeras kan trekken.

Aan het begin van het nieuwe seizoen klinken Petrus’ woorden als een oproep tot ons. ‘Naar wie zouden we moeten gaan, Heer? U spreekt woorden die eeuwig leven geven’. Harde woorden? Nee, genadewoord!

Wim Staat,  september 2017